Skip to content

Een praktische en positieve gids voor mantelzorgers

Mensen met en zonder dementie zingen samen!

Participatiekoren

Sinds drie jaar bestaan er in Nederland vier (een vijfde is in oprichting) zogeheten Participatiekoren. Daarin zingen mensen met en zonder dementie samen gedeelten uit de Matthäus Passion van J.S. Bach. Ieder koor studeert de stukken in en voert die met Pasen uit, begeleid door een orkest en aangevuld met aria’s gezongen door solisten. Ook wordt de thematiek van de gezongen stukken gekoppeld aan persoonlijke verhalen uit het leven van koorleden. Vorig jaar hebben Ezra en Tosca in workshops meegewerkt aan het naar boven halen van die verhalen. Bij de uitvoering met Pasen, krijgt het publiek een prachtig mix van verhalen en muziek te horen.

2020 met corona

Ten tijde van corona was dat natuurlijk onmogelijk. Toch zocht Erik Zwiers (artistiek leider en oprichter van de Stichting Participatiepatiekoren) naar naar wat wèl mogelijk was. Zodra de overheid weer toestemming gaf, om binnen richtlijnen, te gaan zingen, hebben Erik en zijn team naarstig gezocht naar geschikte ruimtes, en alle koorleden gebeld of ze wel of niet weer wilden en konden zingen.

Opstelling stoelen Participatiekoor 2020

Opstelling stoelen op 1,5 meter

Drie koren waren bereid en in staat dat te doen: die uit Bergen, Haarlem en Schiedam. Dit jaar kreeg de titel Erbarme Dich mee. De verhalen van koorleden zijn weer verzameld in workshops met kleine groepjes en er zijn ook gezamenlijk tekeningen gemaakt van die verhalen. Zo ontstond geleidelijk aan een geheel dat helaas niet met Pasen uitgevoerd kon worden maar wèl in september met drie koren samen, kon worden opgenomen en tot film gemonteerd, in de Cultuurkoepel in Heiloo.

Ik was inmiddels aangetrokken als projectleider voor het koor in Bergen. Stel je voor: oefenen in een zaal achter de kerk, alle ramen en deuren open, stoelen heel precies op 1,5 meter van elkaar geplaatst, in zigzagpatroon opgesteld. Een gehalveerd koor doordat sommige mensen helaas te zwak waren of inmiddels overleden en anderen het risico van zingen nog niet aandurfden. Een bevlogen dirigente, een pianiste en koorleden die vol vuur het maximale uit hun talenten wisten te halen. Het plezier van weer samen zingen, was er voor velen. Een enkeling vond dat zingen op 1,5 meter van elkaar maar niks. Je hoort elkaar niet goed en hebt daardoor ook weinig steun aan elkaar. In de rol van projectleider ging het om toezien op de naleving van de richtlijnen maar vooral om stimuleren,  een zetje in de rug geven als iemand onzeker is, waarderen, een praatje maken, informeren, vragen beantwoorden. Met koorleden, dirigente en pianiste een warme en sterke groep vormen. Ik heb grote bewondering voor de inzet van alle zangers. In slechts 4 repetities moesten ze klaar zijn om samen met de andere koren te zingen op de opnamedag  in Heiloo.

Opname voor de concertfilm Erbarme Dich

regie opname participatiekoor

Technici met spatkappen en mondkapjes

Op 16 september was het zover. 58 koorleden van 3 koren,  dirigent Bas van Houte, musici, technici, solisten en mensen van de organisatie kwamen in de cultuurkoepel van Heiloo samen. Ook daar weer een precieze opstelling van stoelen, technici die met spatkappen op hun werk deden, organisatiemensen met mondkapjes op, koorleden in prachtige outfits in zwart-wit. Iedereen was natuurlijk wat gespannen, zou dit gaan lukken? Zoveel mensen die voor het eerst met elkaar zingen, met een dirigent op flinke afstand.

Ik was diep onder de indruk van de focus van de koorleden. Zoveel concentratie! Zoveel plezier in het zingen ook. Zo blij met hoe het klonk. Er was voor mij geen verschil te ontdekken tussen mensen met en zonder dementie. En dat is precies waar het om gaat, denk ik. Zingen wat je kent en kunt, samen. De vreugde was zichtbaar en voelbaar. Eigenwaarde, erbij horen, deel uitmaken van….dat waren geen vragen meer. Het gebeurde gewoon. Ik kreeg er kippenvel van!

De concertfilm is meer dan alleen de registratie van de muziek en zang. Er is ook het verhaal van een koorlid dat meerdere aspecten van zijn leven laat zien en daarover verteld. Wat precies, is ook voor mij nog geheim. Ik kan niet wachten tot ik kan kijken vanavond! Als je ook kijkt, zou ik het leuk vinden te horen wat je ervan vindt!

De première van de film Erbarme Dich is vanavond op Wereld Alzheimerdag om 20:00 te bekijken op de website van het partipatiekoor.

 

Annemarie Schouten

Laat een reactie achter