Skip to content

Een praktische en positieve gids voor mantelzorgers

Mantelzorgers vragen niet en klagen niet

Pieter van der Keur en Anne van Steijn werken beide bij Welzijn West Betuwe. Pieter is sociaal werker en Anne is consulent mantelzorg.
Annemarie Schouten ging met hen in gesprek over hun ervaringen met mantelzorgers in deze tijd van corona.

Wat zijn jullie ervaringen in deze tijd van corona met mantelzorgers?

Pieter van der Keur en Anne van Steijn (Welzijn West Betuwe)

Pieter van der Keur en Anne van Steijn van Welzijn West Betuwe

Praktische problemen
We hebben in totaal met zo’n 1100 mantelzorgers te maken. Zodra corona uitbrak, hebben we met iedereen individueel contact gelegd, per mail of per telefoon. Meer dan de helft van hen blijkt een vraag te hebben. De vragen komen meer en sneller naar boven als we bellen dan wanneer we mailen.
Veel van de vragen zijn heel praktisch van aard: hoe kan ik het best omgaan met huishoudelijke hulp, kan ik gebruik maken van alarmering, hoe kan ik een mantelzorgwoning regelen, hoe kan ik mijn naaste uit het verpleeghuis naar huis halen als ik dat wil? Over die vragen geven we advies, we vragen door, we helpen met afwegingen maken.

Soms is de nood aan de man en springen we in: bijvoorbeeld bij een echtpaar waar een bed weggehaald moest worden om een hoog-laagbed te kunnen plaatsen. De man voor wie het bed bedoeld was, overleed twee dagen later. Of bij een man van wie de vrouw was overleden. Hij had nog nooit iets in het huishouden gedaan. We zijn erheen gegaan om hem op weg te helpen. Dat zijn keuzes die we in het moment maken, waarbij we zorgvuldig afwegen of fysiek erheen gaan nodig is. Soms is dat zo en dan doen we dat, dan nemen we het risico.

Waar lopen mantelzorgers naast praktische problemen verder nog tegenaan?

Mensen kijken verder vooruit
Mensen maken zich zorgen, kijken verder vooruit dan voorheen. Ze vragen zich bijvoorbeeld af wat er gebeurt als zij corona zouden krijgen. Sommigen hebben zelfs al een plan gemaakt. Anderen vragen onze hulp om alle acties die dan nodig zouden zijn, nu al op een rij te zetten. Het is voor hen fijn om te weten dat ze bij ons terecht kunnen als het zover komt.

Emoties komen eruit
We zijn laagdrempelig, mensen zijn niet van ons afhankelijk, de vertrouwensband is groot en dat maakt dat mensen met ons hun vragen en zorgen durven delen. Als we bellen, komen de emoties eruit. Gesprekken duren dan ook langer dan normaal. Mensen hebben vooral een luisterend oor nodig. En wij kunnen dat bieden. Het is juist zo fijn voor hen dat we niet familie of vriend zijn, daardoor durven ze meer te vertellen.

Soms is de wanhoop bij mantelzorgers groot. Bijvoorbeeld bij een vrouw wiens man net voordat corona uitbrak naar het verpleeghuis is gegaan. En nu kunnen ze geen fysiek contact hebben. Logisch dat bij sommigen de gedachte opkomt om een dierbare met dementie maar uit het verpleeghuis te halen en in huis te nemen. Dat doen ze overigens in de praktijk niet, als we met elkaar bespreken wat de consequenties zouden kunnen zijn.

Ontbreken van dagbesteding buitenshuis
Nu alle opties voor vormen van dagbesteding zijn weggevallen, zitten mantelzorgers en mensen met dementie die thuis wonen 24 uur per dag op elkaars lip. Dat is teveel. Mantelzorgers lopen tegen de muur op. Ze hebben geen ademruimte. Vaak begrijpt de persoon met dementie ook niet wat corona is en is dat ook niet uit te leggen.

Zelf kunnen bepalen
Ook willen mensen zelf kunnen bepalen of ze wel of niet hun kinderen mogen zien. De sociale druk om dat niet te doen is groot. Het lichtpuntje in dit alles is dat in deze regio kerk, diaconie en buren actief zijn in het aanbieden van hulp en kleine, leuke attenties. Zo heeft de kerk paasontbijtjes aan huis gebracht. Dat wordt enorm gewaardeerd.

Waar lopen jullie zèlf in jullie professionele rol tegenaan?

We kunnen geen perspectief bieden in de zin van over een maand kunt u weer dit of dat. Ook wij vinden het heel moeilijk dat mensen geen keuzevrijheid hebben. Er wordt voor hen bepaald dat lichamelijke gezondheid voorop staat, terwijl wij zien dat het psychisch welzijn enorm belangrijk is. Geen fysiek contact mogen hebben, schaadt soms meer dan mensen willen beschermen tegen mogelijke besmetting.
Voor ons is het in ons vak heel raar dat we de laatste jaren steeds gewerkt hebben vanuit de visie eigen regie, autonome keuzes kunnen maken. Dat is voor onze cliënten wezenlijk van waarde en daar richten we ons op. En nu lijkt die visie ingehaald te zijn door besluiten die voor je genomen worden, zonder mogelijkheid om zelf keuzes te maken.

Er is veel aandacht voor de situatie van mensen in verpleeghuizen en hun families. Voor mensen met dementie die thuis wonen met hun partners of kinderen is die aandacht er veel minder. En daar is de nood heel hoog. Je hoort dat alleen als je achter de voordeuren komt, want mantelzorgers klagen en vragen niet.
We zouden dan ook tegen alle mantelzorgers willen zeggen: neem contact op met de welzijnsorganisatie in jouw omgeving! Ze zijn er om je te helpen en een luisterend oor te bieden en doen dat graag.

Wat zouden jullie beslissers in het OMT (Outbreak Management Team) mee willen geven?

Ga luisteren naar de mensen die het betreft, ga in gesprek en hoor hun verhaal. Geef ook aandacht aan oudere, kwetsbare mensen die thuis wonen. Blijf met elkaar omkijken naar de mensen die het nodig hebben. Ook na corona. Denk creatief. Zorg dat mensen kunnen bewegen, zet sportleraren daarvoor in. Zorg dat mensen naar buiten kunnen, dat contact met andere mensen mogelijk is. En laat mensen vooral zelf beslissen over wat ze wel en niet aanvaardbare risico’s vinden.

Annemarie Schouten

Laat een reactie achter